Vaatwasser en droger: wanneer aanzetten?

In huishoudens met een vaatwasser gaat volgens Milieu Centraal ongeveer 10 procent van het stroomverbruik naar de afwasmachine [1]. De milieubelasting van afwassen zit vooral in het opwarmen van het water [1]. Wat je doet om minder water te verwarmen, telt dus het zwaarst.

Drie gewoonten maken het grootste verschil. Draai de vaatwasser vol: consequent vol in plaats van driekwart vol scheelt volgens Milieu Centraal bijna 20 procent stroom [1]. Spoel niet voor onder de kraan: niet voorspoelen bespaart ongeveer een derde water en energie als je warm water gebruikt [1]. En kies het eco-programma, waarover hieronder meer. Vol draaien en eco samen leveren volgens Milieu Centraal bijna 40 procent besparing op [1].

Sinds 1 maart 2021 moet een nieuwe vaatwasser in de EU een eco-programma hebben. Het moet op het bedieningspaneel 'eco' heten en het standaardprogramma zijn bij machines die zelf een programma kiezen [2]. De fabrikant moet in de handleiding vermelden dat dit het zuinigste programma is voor energie- en waterverbruik samen, en dat handmatig voorspoelen meer water en energie kost en niet wordt aangeraden [2].

Het eco-programma duurt een stuk langer dan het standaardprogramma, maar krijgt de vaat daardoor schoon op een lagere temperatuur [1]. Volgens Milieu Centraal bespaart het meer dan 25 procent stroom en meer dan 20 procent water ten opzichte van het standaardprogramma [1]. Op het energielabel van je vaatwasser staat hoe lang het eco-programma duurt [3].

Bij een wasdroger hangt het verbruik sterk af van het soort droger. Bij een warmtepompdroger is het stroomverbruik volgens Milieu Centraal veel lager dan bij een ouderwetse condensdroger of luchtafvoerdroger [5]. De ANWB noemt een verschil op jaarbasis van wel 380 kWh tussen een warmtepomp- en een condensdroger [6]. Milieu Centraal rekent voor een wasdroger met ongeveer 180 kWh per jaar, zo'n € 40 bij € 0,21 per kWh [10].

Wat één droogbeurt kost, lees je op het productinformatieblad van de fabrikant. Voor de Bosch-warmtepompdroger WQG233D0NL staat daar een gewogen energieverbruik van 0,97 kWh per droogcyclus, met een programmaduur van 2 uur en 45 minuten bij een volle lading [7]. Dat geldt voor dat ene model; het blad van je eigen droger kan andere waarden geven.

De droger hoeft minder te doen als de was er droger in gaat. Een wasmachine met een hoog toerental, bijvoorbeeld 1600 toeren per minuut, levert drogere was op; de droger is dan sneller klaar en dat bespaart energie [5]. Nog zuiniger is de was aan de lijn hangen.

Heb je zonnepanelen, zet deze apparaten dan aan als je panelen stroom opwekken. Milieu Centraal raadt aan de vaatwasser na het inruimen 's avonds alvast klaar te zetten om rond het middaguur te starten, en apparaten om de beurt aan te zetten in plaats van tegelijk [4]. De vaatwasser en de wasmachine vragen in het eerste half uur van hun programma de meeste stroom [4].

Heb je een dynamisch energiecontract, dan telt vooral wat de stroom per uur of kwartier kost. Wanneer dat het laagst is, verschilt per dag; het artikel over dynamische tarieven legt uit hoe je dat leest. Voor de vaatwasser is het handig dat je hem kunt vullen wanneer het jou uitkomt en met startuitstel later kunt laten beginnen.

De brandweer noemt de wasdroger het meest brandgevaarlijke elektrische apparaat en adviseert de filters altijd goed schoon te maken [8]. Het consumentenprogramma Kassa adviseert, met de brandweer als bron, het pluizenfilter na elke droogbeurt te reinigen en de droger alleen aan te zetten als je aanwezig en wakker bent [9]. Plan een droger daarom op een moment dat er iemand in de buurt is, ook als een ander moment goedkoper zou zijn.

WasWise plant de vaatwasser en de droger samen met de wasmachine. Een droger die op een was volgt, plant de app binnen de tijden die je opgeeft, zodat er iemand is om hem te vullen en te legen. Voor de vaatwasser houdt de app bij hoe snel hij vol raakt, zodat het advies over een volle machine gaat.