Eco 40-60: waarom lang en toch zuinig

Eco 40-60 is geen merknaam maar een programma dat in de Europese ecodesignregels voor wasmachines is vastgelegd. Het is bedoeld voor normaal vuile katoenen was waarop 40 °C of 60 °C mag, en die je samen in één lading wast [1]. Je hoeft je wasgoed dus niet te splitsen in een stapel voor 40 graden en een stapel voor 60 graden, zolang het gewoon, normaal bevuild katoen is.

De regels schrijven ook voor dat eco 40-60 het standaardprogramma is als de machine zelf een programma kiest, of dat je het direct kunt kiezen zonder eerst iets anders in te stellen. Fabrikanten mogen het programma geen naam als 'normaal', 'dagelijks' of 'standaard' geven [1]. Zo herken je het bij elk merk.

Het energielabel van een wasmachine is op dit programma gebaseerd. Sinds 1 maart 2021 loopt dat label van A tot en met G. Er staat het gewogen energieverbruik per 100 wasbeurten in kWh op, en de duur van eco 40-60 met een volle trommel [2]. Ook de Europese Commissie vermeldt in haar productoverzicht dat de labelgegevens uit het eco-programma komen [6]. Milieu Centraal wijst erop dat de schaal toen strenger werd: wat nu label C heeft, was vroeger A+++ [3].

Milieu Centraal legt het zo uit: de temperatuur heeft een grotere invloed op het energieverbruik dan de tijd [3]. Eco 40-60 wast daarom op een lagere temperatuur en geeft het wasmiddel en de beweging van de trommel meer tijd om het vuil los te maken. Een lang programma op lage temperatuur kost zo minder stroom dan een kort programma dat het water flink moet verwarmen.

Dat principe staat ook in de Europese regels. Fabrikanten moeten in de gebruiksaanwijzing vermelden dat programma's met een lagere temperatuur en een langere duur over het algemeen het zuinigst zijn [1].

Hoeveel het scheelt, hangt af van de machine. Milieu Centraal noemt een besparing van gemiddeld 25 procent ten opzichte van het gewone katoenprogramma op dezelfde temperatuur [3]. De Consumentenbond mat dat eco 40-60 ongeveer 0,4 kWh stroom en zo'n 30 liter water per wasbeurt minder gebruikt [4]. De Belgische consumentenorganisatie Test-Aankoop vond in een test van 37 machines dat het eco-programma bij de zuinigste machines (klasse A en B) won, maar dat bij klasse C tot en met E katoen 40 °C juist minder verbruikte [5]. Het loont dus om naar je eigen machine te kijken.

Omdat een langer programma zuiniger kan zijn, leggen de ecodesignregels een maximale duur vast. Die hangt af van hoeveel kilo de trommel kan hebben. Met een volle trommel is het maximum 137 minuten plus 10,2 minuten per kilo capaciteit, met een plafond van 240 minuten. Bij een halve of een kwart lading is het 120 minuten plus 6 minuten per kilo, met een plafond van 180 minuten [1].

Voor een machine van 8 kilo komt dat uit op ongeveer 3 uur en 39 minuten met een volle trommel; die som hebben we zelf gemaakt met de formule uit de verordening. Hoe lang eco 40-60 op jouw machine werkelijk duurt met een volle trommel, staat op het energielabel [2].

De naam doet denken aan 40 of 60 graden, maar zo werkt het niet. Milieu Centraal wijst erop dat '40-60' niet betekent dat het water zoveel graden wordt [3]. De fabrikant bepaalt de temperatuur, en die kan zelfs lager liggen dan 40 °C [5]. In metingen van de Consumentenbond lag de hoogste temperatuur gemiddeld rond de 40 °C, met grote verschillen per machine: van 20 tot 50 °C [4].

Fabrikanten moeten opgeven welke maximumtemperatuur het wasgoed in dit programma minstens vijf minuten bereikt [1]. Die waarde vind je in de productinformatie van je machine.

Omdat eco 40-60 niet heet wast, is het niet het goede programma als de was echt hygiënisch schoon moet. Milieu Centraal raadt aan op 60 graden te wassen bij een besmettelijke ziekte of een allergie voor huisstofmijt, en voor vaatdoekjes, dweilen en kleertjes of luiers van zieke kinderen. Gebruik dan juist niet de eco-stand, anders wordt de was geen 60 graden [3]. De Consumentenbond raadt voor vaatdoekjes en beddengoed het gewone katoenprogramma op 60 °C aan [4].

Er is nog een nadeel. De Consumentenbond zag dat eco 40-60 gemiddeld iets minder schoon wast dan katoen 40 °C, en het wasmiddel slecht uitspoelt [4]. Merk je wasmiddelresten in je was, dan kan een extra spoelbeurt of een ander programma helpen.

Een programma van een paar uur vraagt om een andere planning dan een snelle was. Heb je zonnepanelen, dan valt een lang programma gemakkelijker binnen de uren waarin ze veel opwekken als je het op het goede moment start. Met startuitstel stel je die start vooraf in; daarover gaat een apart artikel in deze kennisbank. WasWise rekent met de duur van het programma dat je voor een mand kiest, dus ook met de lange duur van eco 40-60.