Dynamisch stroomtarief en je wasmachine

Bij een dynamisch contract is de stroomprijs direct gekoppeld aan de prijzen op de groothandelsmarkt voor de volgende dag, de zogenoemde day-ahead markt [1]. De prijs per kWh kan per uur of per kwartier veranderen, afhankelijk van je contract [2][3]. Je hebt er een slimme meter voor nodig [2]; je verbruik wordt afgerekend met de gegevens die de slimme meter bijhoudt [1].

Het aantal huishoudens met zo'n contract groeit. Volgens de ACM had in 2026 8 procent van alle huishoudens een dynamisch contract, 29 procent meer dan een jaar eerder [4]. Leveranciers met meer dan 200.000 klanten moeten een dynamisch contract aanbieden aan klanten met een slimme meter die erom vragen [10].

De prijzen liggen een dag van tevoren vast. Klanten met een dynamisch contract kunnen volgens de ACM een dag vooraf in een app of op een website zien wat ze de volgende dag betalen [5]. Op de day-ahead markt moeten kopers en verkopers hun biedingen uiterlijk om 12.00 uur Midden-Europese tijd doen, en de prijzen worden doorgaans om 12.45 uur of later bekendgemaakt [6]. In de loop van de middag weet je dus wat stroom morgen kost.

Sinds 1 oktober 2025 wordt op de Europese day-ahead markt in kwartieren gehandeld in plaats van in hele uren [7]. Daardoor kan de prijs ook binnen een uur verschillen.

De prijs hangt sterk af van hoeveel duurzame stroom er is. De ACM schrijft dat de prijzen bij veel aanbod van groene stroom laag tot negatief zijn, en flink stijgen als er weinig wind- en zonnestroom is [8]. Op een windstille zomeravond, 30 juni 2025, liep de prijs in de avond op tot bijna € 520 per MWh [8]. Milieu Centraal merkt op dat de stroomprijs soms zelfs negatief is [3].

Om te laten zien hoe dat over een dag uitpakt, hebben we de day-ahead-prijzen voor Nederland over 2025 doorgerekend, zoals Energy-Charts ze publiceert [11]. In juni, juli en augustus 2025 waren de uren tussen 13.00 en 15.00 uur gemiddeld het goedkoopst, met ongeveer 13 tot 15 euro per MWh, en het uur van 20.00 tot 21.00 uur het duurst, met gemiddeld 142 euro per MWh. De laagste prijs van 2025 was −350 euro per MWh, op zondag 11 mei om 13.00 uur. Dit zijn gemiddelden en uitschieters uit het verleden: ze zeggen niets over de prijs van morgen.

Let op de eenheid: dit zijn groothandelsprijzen per MWh, dat is 1000 kWh, zonder belastingen. Een prijs van 142 euro per MWh is 14,2 cent per kWh vóór belastingen en opslagen.

De marktprijs is niet wat er op je rekening komt. Daarbovenop betaal je energiebelasting, btw en vaak een kleine inkoopvergoeding aan je leverancier van 1 à 2 cent [3]. Milieu Centraal raadt daarom aan altijd naar de prijs inclusief energiebelasting en btw te kijken [3]. De energiebelasting op stroom is in 2026 € 0,09161 per kWh exclusief btw, in de eerste en tweede schijf [9].

Die belasting en de inkoopvergoeding zijn per kWh gelijk, op welk moment je ook wast. Het verschil tussen een goedkoop en een duur moment zit dus in de marktprijs. Een negatieve marktprijs betekent daarom niet automatisch dat je geld toe krijgt: de belasting en de opslag blijven gewoon staan.

De tarieven in de toekomst zijn niet te voorspellen [2]. De ACM noemt dynamische contracten vooral interessant voor huishoudens die voldoende financiële buffer hebben om onverwachte prijsstijgingen op te vangen, en die hun verbruik goed kunnen sturen [5]. Elk contracttype kent een eigen balans tussen zekerheid en risico [4].

Een wasmachine is een goed voorbeeld van verbruik dat je kunt sturen: of de was om acht uur 's avonds of om twee uur 's middags draait, maakt voor het resultaat niet uit. Met startuitstel kun je de machine 's ochtends vullen en later laten beginnen. Hetzelfde geldt voor de vaatwasser; bij de droger let je wel op de veiligheid, zie het artikel over vaatwasser en droger.

Heb je een dynamisch contract, dan gebruikt WasWise de day-ahead-prijzen zodra die gepubliceerd zijn. Voor uren waarvan de prijs nog niet bekend is, rekent de app niet met een geschatte prijs: een was die daar zou vallen, wacht op de nieuwe prijzen. Daar is één uitzondering op: heb je ook zonnepanelen en draait een was naar verwachting voor minstens 70 procent op je eigen zonnestroom, dan mag hij ook in zo'n uur vallen. De app rekent dan voorzichtig met wat je panelen opwekken. Verder weegt WasWise je eigen zonnestroom en de prijs van het net allebei mee.